იატაკის მოჭიმვა

როდის არის აუცილებელი იატაკის მკოჭიმვის გამაგრება  (  არმირება  ) და როგორ შევარჩიოთ მასალა

იატაკის მოჭიმვის გამაგრება აუცილებელია ყველა იმ შემთხვევაში , როდესაც საფუძველი არასტაბილურია  ( მცურავი ) , ფენის სისქე აღემატება გარკვეულ ზღვარს ან დაგეგმილია მაღალი დატვირთვები . სხვადასხვა შემთხვევისთვის გამოიყენება გამაგრების სხვადასხვა სახეობა .

როდის არის გამაგრება სავალდებულო

გამაგრება საჭიროა , როდესაც ხსნარი იღვრება თბოიზოლაციის ფენაზე  ( პენოპოლისტიროლი ან მინერალური ბამბის ფილები ) — ეს არის ე .წ . მცურავი იატაკი : ასეთი საფუძველი დრეკადი და მოძრავია .

სხვა შემთხვევაა ტემპერატურული მოძრაობები „თბილი იატაკის“ სისტემაში : ტემპერატურის მუდმივი ცვლილების გამო იატაკი განიცდის თერმულ გაფართოებას , რაც გამაგრების გარეშე ბზარებს იწვევს .

აუცილებელია გამაგრება არასტაბილურ საფუძველზე დაგებისასაც : მიწაზე მოწყობილი იატაკები , ხის გადახურვები ან ჩამოქცევის რისკის მქონე ადგილები .

კიდევ ერთი შემთხვევაა მაღალი დატვირთვები — მაგალითად , მძიმე აღჭურვილობის , ბუხრების დაყენების ადგილებში ან ავტოფარეხებში  ( ავტომობილის შესვლისთვის ) .

დაბოლოს , გამაგრების აუცილებლობა შეიძლება განაპირობოს უბრალოდ იატაკის სისქემ : 6–8 სმ–ზე მეტი სისქისას გამაგრება ეხმარება შიდა დაძაბულობების განაწილებას .

როგორ შევარჩიოთ გამაგრების მასალა

გამაგრებისთვის შეიძლება გამოყენებულ იქნას ბადე  ( ლითონის ან მინაბოჭკოვანი ) და ფიბრა  ( პოლიპროპილენის , ფოლადის ან ბაზალტის ) . ზოგიერთ შემთხვევაში — 10–15 სმ-ზე სქელი იატაკებისთვის — შეიძლება გამოყენებულ იქნას ფოლადის არმატურა , თუმცა ეს ვარიანტი სამრეწველო ობიექტებისთვისაა განკუთვნილი .

მასალის არჩევანი დამოკიდებულია დატვირთვის ტიპზე :

• ბადე მუშაობს ღუნვისას გაჭიმვაზე  ( რბილ საფუძველზე );
• ფიბრა აკავებს შეკუმშვის ბზარებს მთელ მოცულობაში .

ლითონის ბადე — ოქროს სტანდარტია ნახევრადმშრალი და სველი იატაკებისთვის თბოიზოლაციაზე . ბინებისთვის ოპტიმალურია 3–4 მმ დიამეტრის მავთულის ბადე უჯრედით 100×100 მმ ან 50×50 მმ . ბადე იღებს გაჭიმვის დაძაბულობებს , რომლებიც წარმოიქმნება იატაკის ქვედა ნაწილში ზემოდან წერტილოვანი დატვირთვისას .

მნიშვნელოვანი ნიუანსი : ბადე არ უნდა დაიგოს პირდაპირ თბოიზოლაციაზე . ის უნდა ამაღლდეს ფიქსატორებით  ( „სკამურებით“ ) 1 ,5–2 სმ-ით , რომ მოხვდეს ბეტონის სხეულში . ტილოებს შორის გადაფარვა — მინიმუმ ერთი უჯრედი .

კომპოზიტური  ( მინაბოჭკოვანი ) ბადე — თანამედროვე ალტერნატივა ლითონისა , განსაკუთრებით აქტუალურია სველი ზონებისთვის . გაჭიმვის სიმტკიცით მინაბოჭკოვანი მასალა ფოლადს აღემატება , მაგრამ აქვს უფრო დაბალი დრეკადობის მოდული  ( უფრო ძლიერად იჭიმება დატვირთვის ქვეშ ) . უპირატესობებია აბსოლუტური კოროზიული მედეგობა და მცირე წონა . შეზღუდვა : დიდი დატვირთვების მქონე იატაკებისთვის არ არის რეკომენდებული , რადგან ძლიერი დაღუნვისას მუშაობაში ფოლადზე გვიან შედის .

პოლიპროპილენის ფიბრა — მიკროსკოპული ბოჭკოებია  ( სიგრძით 12–18 მმ ) , რომლებიც ხსნარში ემატება შერევის ეტაპზე . დოზა იატაკებისთვის ჩვეულებრივ 0 ,6–0 ,9 კგ 1 მ³ ხსნარზე . ფიბრა უზრუნველყოფს დისპერსიულ გამაგრებას . ის აკავშირებს ხსნარს ყველა მიმართულებით და ხელს უშლის შეკუმშვის მიკრობზარების წარმოქმნას ბეტონის პირველი 28 დღის განმავლობაში .

გაითვალისწინეთ : ფიბრა არ ცვლის ბადეს მცურავ იატაკებზე , რადგან არ აქვს ღუნვის სიხისტე . უკეთესია მისი გამოყენება დამატებით ან მყარ ბეტონის საფუძველზე დაგებულ იატაკებში .

ბაზალტის ფიბრა იჭრება უწყვეტი ბაზალტის ბოჭკოდან და გაჭიმვის სიმტკიცით 2 ,5-ჯერ აღემატება ფოლადს . გამოიყენება ავტოფარეხების , საწყობებისა და სამრეწველო მოედნების იატაკებში . მნიშვნელოვნად ზრდის ბეტონის ცვეთამედეგობასა და დარტყმით სიბლანტეს . დოზა მაღალია — 5 გრამიდან 1 ლიტრ ხსნარზე . გარდა სიმტკიცისა , ეს ფიბრა ზრდის იატაკის თბოგადაცემისადმი წინააღმდეგობას .

რეკომენდაციები არჩევანისთვის

კონკრეტული ვარიანტის არჩევანი დამოკიდებულია სამ ტექნიკურ პარამეტრზე :
საფუძვლის ტიპზე  ( მყარი ან რბილი ) , ფენის სისქეზე და დატვირთვების ინტენსივობაზე .

• თუ იატაკი იდგმება თანაბარ ბეტონის ფილაზე — საკმარისია პოლიპროპილენის ფიბრა  ( 600–900 გ/მ³ ) . ის თავიდან აიცილებს ხსნარის შეკუმშვისას ბზარებს . ბადე აქ ხშირად ზედმეტია , რადგან იატაკი მყარ მონოლითზე ეყრდნობა .
• თბოიზოლაციაზე ან ხმისიზოლაციაზე დაგებისას  ( მცურავი იატაკი ) აუცილებელია ბადე . თბოიზოლაცია ზამბარივით იქცევა და მყარი ჩარჩოს გარეშე იატაკი ავეჯის წონის ქვეშ იბზარება .
• „თბილი იატაკის“ სისტემაზე : საუკეთესო გადაწყვეტაა კომბინირებული გამაგრება . ბადე ანაწილებს სითბოს და იძლევა სიხისტეს , ფიბრა კი იცავს მიკრობზარებისგან გახურება/გაგრილებისას .

არჩევანი ფენის სისქის მიხედვით

• თხელი იატაკი  ( 3–5 სმ ) : გამოიყენეთ მხოლოდ ფიბრა  ( მყარ ფილაზე ) ან წვრილუჯრედიანი ბადე  ( 50×50 მმ ) მცურავი იატაკის შემთხვევაში . რაც უფრო თხელია ფენა , მით უფრო მაღალია მისი აცილების ან დაბზარვის რისკი , ამიტომ გამაგრება მაქსიმალურად ხშირი უნდა იყოს .
• საშუალო იატაკი  ( 5–8 სმ ) : სტანდარტული ბადე 100×100 მმ მავთულით 2 ,5–3 მმ . ეს უნივერსალური ვარიანტია ბინების უმეტესობისთვის .
• სქელი იატაკი  ( 8–10 სმ–დან ) : მიზანშეწონილია 4–5 მმ მავთულის ბადე და აუცილებლად ფიბრის დამატება , რათა თავიდან იქნას აცილებული ღრმა ბზარები დიდი მოცულობის ნარევის ხანგრძლივი გამოშრობის გამო .

არჩევანის მაგალითების შემაჯამებელი ცხრილი

სიტუაცია	რეკომენდებული გადაწყვეტა
თბილი იატაკი ფილაზე	ფიბრა + პლასტმასის ბადე  ( რომ არ დაზიანდეს მილები )
იატაკი ქვის ბამბაზე ან პოლისტიროლზე	ლითონის ბადე 100×100×4 მმ ფიქსატორებზე
თხელი იატაკი  ( 3–4 სმ )	ფიბრა ან წვრილუჯრედიანი ლითონის ბადე 50×50 მმ
ავტომობილის ადგილი ავტოფარეხში	ბადე ВР-1  ( დიამეტრი 5 მმ ) + პოლიპროპილენის ფიბრა

შეცდომები გამაგრების არჩევასა და მონტაჟში

გამაგრებისას ძირითადი შეცდომებია : ბადის საფუძველზე დაგება  ( და არა ბეტონის შიგნით ) , ზედმეტად თხელი მავთულის გამოყენება , ტილოების გადაფარვის უგულებელყოფა და დემპფერული ლენტის უგულებელყოფა .

• ბადის საფუძველზე დაგება — ყველაზე გავრცელებული შეცდომა . პირდაპირ შავ იატაკზე დაგებული ბადე არ მუშაობს , რადგან ის ბეტონის მასის შიგნით უნდა იყოს . ის უნდა ამაღლდეს 2–3 სმ-ით „სკამურებით“ ან ფიქსატორებით .
• ბადის არასწორი არჩევანი . 100×100 მმ-ზე დიდი უჯრედების ან 2 ,5–3 მმ-ზე თხელი მავთულის გამოყენება ცემენტ-ქვიშის ნარევებისთვის საჭირო სიმტკიცეს არ უზრუნველყოფს .
• დაგების წესების უგულებელყოფა . ბადის ტილოების თავიდან თავამდე დაგება გადაფარვის ნაცვლად  ( მინიმუმ ერთი-ორი უჯრედი ) და მავთულით შეკვრა .
• დავიწყებული დემპფერული ლენტა . ოთახის პერიმეტრზე ლენტის არარსებობა იწვევს იატაკის გაფართოებისას დაბზარვას , გამაგრების ხარისხის მიუხედავად .
• ფიბრის არასწორი გამოყენება . ფიბრა უმეტეს შემთხვევაში ბადის სრული შემცვლელი არ არის , არამედ შეკუმშვის ბზარებისგან დამცავი . ის ეფექტურია 3–5 სმ სისქისას , მაგრამ მაღალ დატვირთვებს ვერ უძლებს .
• თხელი იატაკის გამაგრება . 30 მმ და ნაკლები სისქის იატაკის ბადით გამაგრება უაზროა . თხელ ფენებზე გამოიყენება მხოლოდ ფიბრა .
• ჟანგიანი ბადის გამოყენება . ჟანგი აუარესებს არმატურის შეჭიდებას  ( ადჰეზიას ) ბეტონთან და იწვევს მის განადგურებას . უმჯობესია გალვანიზირებული ბადის არჩევა .