დუომო

მილანის დუომო — იტალიის უდიდესი გოთური ტაძარი

მილანის დუომო ანუ Duomo di Milano არის მილანის საკათედრო ტაძარი და იტალიის ერთ ერთი ყველაზე ცნობილი არქიტექტურული ძეგლი . ის წარმოადგენს მილანის სიმბოლოს და ერთ ერთ უდიდეს გოთურ ტაძარს მსოფლიოში . ოფიციალური სახელწოდებაა Cattedrale di Santa Maria Nascente ანუ ღვთისმშობლის შობის ტაძარი .

ტაძარი მდებარეობს მილანის ცენტრალურ მოედანზე Piazza del Duomo ზე და წარმოადგენს ქალაქის გულს . მისი მშენებლობა დაიწყო 1386 წელს და სიმბოლურად დასრულდა მხოლოდ 1965 წელს რაც თითქმის ექვს საუკუნეს მოიცავს .

მშენებლობის ისტორია

მშენებლობა დაიწყო 1386 წელს არქიეპისკოპოს ანტონიო და სალუცოს ინიციატივით და ჯან გალეაცო ვისკონტის მხარდაჭერით . ვისკონტიმ გადაწყვიტა ტაძარი აეგოთ კანდოლიას მარმარილოთი და გოთურ სტილში რაც იმ დროისთვის ლომბარდიაში უჩვეულო იყო .

1387 წელს დაარსდა Veneranda Fabbrica del Duomo სპეციალური ორგანიზაცია რომელიც დღემდე ზრუნავს ტაძრის მშენებლობასა და კონსერვაციაზე . მშენებლობაში მონაწილეობდნენ ფრანგი გერმანელი და ფლამანდიელი ოსტატები ადგილობრივ ლომბარდიელ ხელოსნებთან ერთად .

ფასადი დიდი ხნის განმავლობაში დაუმთავრებელი იყო . ნაპოლეონ ბონაპარტემ 1805 წელს როცა მილანში იტალიის მეფედ აკურთხეს ბრძანა ფასადის დასრულება . ფასადი ძირითადად 1813 წლისთვის მზად იყო . უკანასკნელი ბრინჯაოს კარი დაიდგა 1965 წელს რაც ტაძრის ოფიციალურ დასრულებად ითვლება .

არქიტექტურა და ზომები

მილანის დუომო არის ხუთნავიანი ლათინური ჯვრის გეგმის ტაძარი . მისი ძირითადი ზომებია

სიგრძე დაახლოებით 157 მეტრი
სიგანე ტრანსეპტთან 92 მეტრი
ცენტრალური ნავის სიმაღლე 45 მეტრი
მაქსიმალური სიმაღლე მადონინას ჩათვლით 108 5 მეტრი
შიდა ფართობი დაახლოებით 11 700 კვადრატული მეტრი

ტაძარი აგებულია თეთრი ვარდისფერი კანდოლიას მარმარილოთი რომელიც მოპოვებულია ლაგო მადჯორეს მახლობლად . ეს მარმარილი ტაძარს ანიჭებს უნიკალურ შეფერილობას და ელფერს .

გარეგნულად ტაძარი გამოირჩევა 135 შპილით ანუ გუგლიით . სახურავზე შესაძლებელია სეირნობა რაც უნიკალურ გამოცდილებას ქმნის . შპილებზე და ფასადზე განთავსებულია 3400 ზე მეტი ქანდაკება რაც მას მსოფლიოში ერთ ერთ ყველაზე მდიდრულად მოჩუქურთმებულ შენობად აქცევს .

მადონინა

ტაძრის უმნიშვნელოვანესი სიმბოლოა მადონინა — ოქროთი დაფარული სპილენძის ქანდაკება ღვთისმშობლისა . ის 4 16 მეტრის სიმაღლისაა და 1774 წელს დაიდგა მთავარ შპილზე . ქანდაკება შექმნა ჯუზეპე პერეგომ .

მადონინა მილანის მფარველად ითვლება . დიდი ხნის განმავლობაში არსებობდა ტრადიცია რომ ქალაქში არც ერთი შენობა არ უნდა ყოფილიყო მასზე მაღალი .

ინტერიერი

შიგნით ტაძარი გამოირჩევა უზარმაზარი სივრცით და 52 მასიური სვეტით . ნავები ქმნიან ტყის მსგავს შთაბეჭდილებას . აქ არის

შუასაუკუნეებისა და რენესანსის ვიტრაჟები
მარკო დ აგრატეს ქანდაკება წმინდა ბართლომესი
კარლო ბორომეოს ეპოქის საკურთხევლები
კრიპტა და საფლავები

ტაძარს შეუძლია დაიტიოს დაახლოებით 40 000 ადამიანი .

მნიშვნელობა

მილანის დუომო არის არა მხოლოდ რელიგიური ცენტრი არამედ მილანის ისტორიისა და იდენტობის სიმბოლო . ის წარმოადგენს გოთური არქიტექტურის იტალიურ ინტერპრეტაციას და საუკუნეების განმავლობაში ქალაქის პოლიტიკური და სულიერი ცხოვრების ცენტრს .

დღეს ტაძარი ერთ ერთი ყველაზე მონახულებადი ძეგლია იტალიაში და იზიდავს მილიონობით ტურისტს ყოველწლიურად . სახურავის ტერასები გთავაზობთ განსაკუთრებულ ხედებს ქალაქზე .

Veneranda Fabbrica del Duomo დღემდე აგრძელებს კონსერვაციის სამუშაოებს რადგან მარმარილი მუდმივად საჭიროებს მოვლას .

მილანის დუომო არის ადამიანის რწმენის ხელოვნებისა და შეუპოვრობის განსახიერება . ექვსი საუკუნის მშენებლობა ათასობით ქანდაკება და უნიკალური მარმარილის არქიტექტურა მას აქცევს მსოფლიოს ერთ ერთ უდიდეს კულტურულ საგანძურად . ის დღემდე რჩება მილანის გულად და იტალიური გოთიკის შედევრად .

---