დრაცენა ტრიფასციატა

დრაცენა ტრიფასციატა — გველის მცენარე და მისი მოვლა

დრაცენა ტრიფასციატა ანუ Dracaena trifasciata არის პოპულარული ოთახის მცენარე რომელიც ადრე ცნობილი იყო როგორც სანსევიერია ტრიფასციატა Sansevieria trifasciata . ის მიეკუთვნება ასპარაგუსისებრთა ოჯახს Asparagaceae . ხალხში მას ხშირად უწოდებენ გველის მცენარეს ან დედამთილის ენას ფოთლების ფორმისა და ნახატის გამო .

ეს მცენარე წარმოშობით ტროპიკული დასავლეთ აფრიკიდანაა ნიგერიიდან კონგომდე . ბუნებაში ის იზრდება მშრალ და კარგად დრენირებულ ადგილებში რაც განაპირობებს მის განსაკუთრებულ გამძლეობას ოთახის პირობებში .

ბოტანიკური აღწერა

დრაცენა ტრიფასციატა არის მარადმწვანე მრავალწლიანი მცენარე რომელიც ვრცელდება მცოცავი რიზომებით . ღერო პრაქტიკულად არ აქვს . ფოთლები იზრდება როზეტისებრად მიწის ზედაპირიდან და მიმართულია ვერტიკალურად ზემოთ .

მწიფე ფოთლები მუქი მწვანეა ღია ნაცრისფერ მწვანე განივი ზოლებით . სიგრძე ჩვეულებრივ 70 – 90 სმ აღწევს ხოლო სიგანე 5 – 6 სმ . ოპტიმალურ პირობებში შეიძლება 2 მეტრსაც გადააჭარბოს . ფოთლები სქელი და ხორციანია რაც მათში წყლის მარაგის შენახვას უზრუნველყოფს .

ყვავილობა ოთახის პირობებში იშვიათია . ყვავილები კრემისფერი ან მომწვანო თეთრია და შეიძლება სუსტი სურნელი ჰქონდეს . ნაყოფი პატარა ნარინჯისფერი კენკრაა .

პოპულარული ჯიშები

არსებობს მრავალი კულტივარი .

Laurentii — ყველაზე ცნობილი ფორმა ყვითელი კიდეებით ფოთლის გასწვრივ .

Hahnii — ჯუჯა ფორმა მოკლე ფოთლებით რომელიც ქმნის კომპაქტურ როზეტს .

Moonshine — ვერცხლისფერი ღია ფოთლებით .

Compacta — უფრო მკვრივი და მოკლე ზრდით .

Bantel’s Sensation — ვიწრო ფოთლებით და თეთრი ზოლებით .

ეს ჯიშები განსხვავდებიან ფერითა და ზომით მაგრამ მოვლის პირობები თითქმის იდენტურია .

მოვლის პირობები

დრაცენა ტრიფასციატა ერთ ერთი ყველაზე ადვილად მოსავლელი ოთახის მცენარეა . ის იდეალურია დამწყებთათვის .

განათება

მცენარე იტანს დაბალ განათებას მაგრამ უკეთესად ვითარდება ნათელ არაპირდაპირ სინათლეზე . პირდაპირი ცხელი მზე შეიძლება ფოთლებს დაწვას . ძალიან ბნელ ადგილას ზრდა შენელდება და ფერი გაქრებოდეს .

მორწყვა

ყველაზე მნიშვნელოვანი წესი არის ზედმეტი მორწყვის თავიდან აცილება . ნიადაგი უნდა გაშრეს მორწყვებს შორის . გაზაფხულსა და ზაფხულში მორწყვა 2 – 6 კვირაში ერთხელ საკმარისია . ზამთარში 4 – 8 კვირაში ერთხელ ან უფრო იშვიათად . ზედმეტი წყალი იწვევს ფესვების სიდამპლეს რაც მცენარის სიკვდილის მთავარი მიზეზია .

ნიადაგი და ქოთანი

საჭიროა კარგად დრენირებადი ნაზავი მაგალითად კაქტუსებისთვის განკუთვნილი ან ჩვეულებრივი ნიადაგი პერლიტისა და ქვიშის დამატებით . ქოთანს უნდა ჰქონდეს სადრენაჟო ხვრელები .

ტემპერატურა და ტენიანობა

ოპტიმალური ტემპერატურა 18 – 27 °C არის . მცენარე იტანს 10 °C მდე დაცემას მაგრამ არ უყვარს ცივი ნაკაწრი . ჰაერის ტენიანობას დიდი მნიშვნელობა არ აქვს რადგან ის მშრალ პირობებსაც უძლებს .

გადანერგვა და გამრავლება

გადანერგვა საჭიროა მხოლოდ მაშინ როცა რიზომები ქოთანს აავსებენ ჩვეულებრივ 2 – 3 წელიწადში ერთხელ . გამრავლება ხდება რიზომების გაყოფით ან ფოთლის კალმებით . ყვითელკიდებიანი ჯიშები კალმით გამრავლებისას შეიძლება დაკარგონ ვარიეგაცია ამიტომ უმჯობესია გაყოფა .

სარგებელი და თავისებურებები

დრაცენა ტრიფასციატა ცნობილია ჰაერის გამწმენდი თვისებებით . ის შლის ზოგიერთ ტოქსიკურ ნივთიერებას თუმცა ოთახის მასშტაბით ეფექტი შეზღუდულია . მცენარე ღამით გამოყოფს ჟანგბადს რადგან CAM ტიპის ფოტოსინთეზს იყენებს .

ის შედარებით უსაფრთხოა შინაური ცხოველებისთვის თუმცა ფოთლების გადაყლაპვამ შეიძლება მსუბუქი კუჭ ნაწლავის დისკომფორტი გამოიწვიოს .

გავრცელებული პრობლემები

ძირითადი პრობლემა არის ზედმეტი მორწყვა და ფესვების სიდამპლე . ფოთლების გაყვითლება ან დარბილება ამის ნიშანია . ყავისფერი წვერები შეიძლება მიუთითებდეს ზედმეტ განოყიერებაზე ან ძალიან მშრალ ჰაერზე .

მავნებლები იშვიათად აზიანებენ მაგრამ შესაძლებელია ფარიანების ან ობობის ტკიპის გამოჩენა .

დრაცენა ტრიფასციატა არის იდეალური არჩევანი მათთვის ვისაც სურს ლამაზი და უპრეტენზიო ოთახის მცენარე . მისი არქიტექტურული ფორმა გამძლეობა და მარტივი მოვლა მას ერთ ერთ ყველაზე პოპულარულ მცენარედ აქცევს მთელ მსოფლიოში . სწორი მორწყვისა და კარგი დრენაჟის დაცვით ის წლების განმავლობაში გაახარებს მფლობელს .